KRACHT

Van alle ridders van de Ronde Tafel benadert Lancelot het meest de moderne actieheld. Hij wordt vaak beschouwd als de beste ridder vanwege zijn moed, vaardigheid en onverslaanbare kracht. Hij was ook in staat om de meeste uitdagingen te overwinnen en slaagde er zelfs in om het magische zwaard Excalibur uit een betoverde steen te trekken. Reden genoeg om hem het slippertje met de vrouw van zijn baas te vergeven en hem de patroonridder van ons eerste klaverblad te maken: dat van de zelfzorg.

Het leven is als een vliegtuig. Bij zuurstoftekort moet je eerst je eigen zuurstofmasker aantrekken voor je anderen helpt. Ook een Ridder moet zelfzorg voorop plaatsen. Zelfzorg is niet hetzelfde als genotzucht. Terwijl het laatste op korte termijn een goed gevoel geeft, werkt zelfzorg op lange termijn. Die vijfde pint mag dan wel op korte termijn plezier verschaffen, op lange termijn krijg je er een bierbuik van. Die affaire met Chantal van Boekhouding mag enkele fijne nachten opleveren, maar op termijn houd je er een vechtscheiding en een lege bankrekening aan over.

Zelfzorg vraagt dus een zekere discipline en laat dat nu net een woord zijn dat bij velen een vieze nasmaak geeft. Persoonlijk moet ik dan altijd aan mijn turnleerkracht van het derde middelbaar denken – het type dat ons over de speelplaats liet marcheren terwijl we luidkeels “Arbeid adelt!” moesten schreeuwen (true story).

Discipline is echter nodig. Als we onszelf niet kunnen beheersen, zal iets anders wel die taak overnemen. We laten ons dan leiden door onze lagere impulsen en daar speelt bv. de reclamesector handig op in: we moeten NU een nieuwe smartphone, NU een zak chips etc.

Een van mijn leerkrachten (niet de turnleerkracht) noemde dergelijk gedrag baby-gedrag: het onvermogen je eigen verlangens uit te stellen. Baby’s kunnen niet wachten. Als een zuigeling zijn melk, zijn fopspeen of knuffel niet onmiddellijk krijgt, dan brult hij het hele huis bijeen. Een beetje zoals de moderne mens: de voorbije decennia hebben we steeds minder leren wachten. Vroeger moest je nog naar een winkel om je aankopen te doen, tegenwoordig gebeurt alles met een klik en wordt alles aan je voordeur geleverd.

Tegenover deze “nu of nooit”-cultuur stelde mijn leraar het cultiveren van je verlangens. Vaak ligt het grootste plezier immers in de tijd voor het vervullen van een verlangen. Denk maar aan de weken voor Kerstmis, die zijn vaak fijner dan Kerstmis zelf.

Zelfzorg bevat drie componenten; een fysiek, een mentaal en een intellectueel deel.

1. FYSIEKE KRACHT

Een ridder moet fysiek paraat zijn, dat spreekt vanzelf, alleen zo kan hij zichzelf en anderen verdedigen. Van de Tempeliers werd bijvoorbeeld gezegd dat ze zich pas mochten terugtrekken als de vijand drie keer zo talrijk was. Ook een moderne ridder moet zijn lichaam onderhouden, zonder er overmatig veel aandacht aan te besteden – in onze ridderorde is geen plek voor narcistische biceps-staarders.

Je draagt de verantwoordelijkheid voor je lichaam. Je lichaam is het meest complexe instrument dat je ooit zal bezitten. Verzorg het goed. Eet gezond zonder in ascetisme te vervallen, sport zonder jezelf kapot te trainen. Een ridder zoekt het evenwicht tussen genot en discipline, zonder in een van de uitersten te vervallen.

Zorg ervoor dat je fysiek sterk blijft. Onderhoud je armspieren en je conditie. Beperk het gebruik van alcohol. Stop met roken. Blijf weg van alle roesmiddelen.

• MENTALE KRACHT

Ook mentaal moet je weerbaarheid opbouwen. Zeker op vlak van sociale media is een zekere discipline vereist. Beperk je internetgebruik tot twee uur per dag: een uur ’s ochtends en een uur ’s avonds. Gebruik desnoods een app om je schermtijd in te perken. Je zal merken dat je meer echt aanwezig bent en meer van het leven geniet. Wees niet bang om hulp te vragen als het mentaal wat minder gaat. Een echte held durft toe te geven als hij het niet alleen kan.

• INTELLECTUELE KRACHT

Tenslotte dien je ook je verstand te onderhouden. Train je geheugen. Zorg dat je elke dag iets nieuws bijleert. Leer een nieuwe taal of een vaardigheid, iets dat misschien ooit nog nuttig zal blijken te zijn (elektriciteit, houtbewerking of loodgieterij – kies gerust). Zelf draag ik altijd een schriftje bij me waar ik elke dag iets interessants opschrijf dat ik die dag heb bijgeleerd: een feit, een nieuw woord…

—

TIP: het Geheugenpaleis

Bij sommige intellectuele uitdagingen moet je dingen vanbuiten leren. Op het eerste zicht lijkt dat misschien onmogelijk, maar een methode die daarbij kan helpen is de zogenaamde loci- of “geheugenpaleis”-methode. Zelf gebruik ik deze methode om in het begin van het schooljaar de namen van mijn leerlingen op een recordtijd vanbuiten te leren.

Hoe zit deze methode in elkaar?

De loci-methode, ook wel bekend als de ‘methode van loci’ of ‘geheugenpaleizen’, is een techniek die al duizenden jaren wordt gebruikt om dingen vanbuiten te leren. Het is vooral handig voor het onthouden van lijsten, zoals boodschappenlijstjes, woordenschat, formules of onderwerpen voor een presentatie.

De methode van loci maakt gebruik van het principe dat ons geheugen beter dingen kan onthouden als ze geassocieerd worden met een locatie of plaats. Het idee bestaat erin om een mentale wandeling te maken door een denkbeeldig gebouw, zoals een huis of paleis, waarbij je verschillende locaties koppelt aan de informatie die je wilt onthouden.

Om de loci-methode toe te passen, volg je de volgende stappen:

1. Kies een denkbeeldig gebouw: Bedenk een gebouw dat je goed kent, zoals je eigen huis, een schoolgebouw, een bekend museum of een paleis. Je moet je alle kamers en details van het gebouw gemakkelijk kunnen herinneren. Je kan hier ook een wandeling met verschillende haltes voor gebruiken.

2. Visualiseer de locaties: Loop in gedachten door het gebouw en bedenk welke locaties je kunt gebruiken om de informatie te plaatsen. Dit kunnen specifieke kamers, objecten of zelfs buitenlocaties zijn.

3. Maak visuele associaties: Verbind de informatie die je wilt onthouden met de locaties in het gebouw door middel van mentale beelden. Probeer levendige, gekke en zelfs overdreven afbeeldingen in je geest te creëren om de associatie sterker te maken.

4. Orden de informatie: Stel je voor dat je door het gebouw loopt en ‘plaats’ elke informatie-item op de juiste locatie. Als je bijvoorbeeld een boodschappenlijstje wilt onthouden, dan kun je het eerste item aan een denkbeeldige haak in de hal hangen, het tweede item op een denkbeeldige tafel in de keuken, en zo verder.

5. Maak een mentale wandeling: Om de informatie op te roepen, loop je mentaal door het gebouw en ‘kijk’ je naar de items op hun respectievelijke locaties. Je kunt jezelf zelfs voorstellen dat je de items oppakt en ermee interageert om ze nog levendiger te maken.

De loci-methode is een heel krachtige methode. Zo slaagde ik er ooit in om, voor een weddenschap, op een kwartier tijd de namen van alle Amerikaanse presidenten vanbuiten te leren.

Dat deed ik met het volgende verhaaltje: ik beeldde me in dat ik mijn huis binnen wandelde en in de hal over een maquette van het Capitool in Washington struikelde (George Washington). In het toilet zag ik een naakte man die een appel zat op te eten (John ADAMs). Daarna vervolgde ik mijn weg naar de zitkamer waar rockgroep Jefferson Airplane net een concert gaf (Thomas JEFFERSON). Een gekke (“mad”) man stond op hun muziek te headbangen (James MADison), terwijl Marilyn Monroe (James MONROE) zat op de vloer lag etc.

—

Lancelots uitdagingen

Hoe kan je een Lancelot-groeiring verdienen? Laten we de verschillende opties overlopen.

1) door een fysieke prestatie te leveren

Volgende fysieke prestaties zijn elk goed voor een groeiring op het linkse (Lancelot) klaverblad: We kiezen voor activiteiten die weinig extra materiaal vereisen – zo houden we het haalbaar voor iedereen.

a) een marathon uitlopen onder 4 uur: Het mythische loopnummer (42 km en nog wat) figureert op de to do-list van veel midlifers en kan ook hier zeker niet ontbreken. Een marathon is het eindpunt van een lang proces waarbij discipline centraal staat – het is dus een ideale manier voor een ridder om zijn stalen karakter te bewijzen.

b) 100 km wandelen. Ook dit is een niet te onderschatten uitdaging – vraag maar aan deelnemers van wandelevents als De Dodentocht of de Hagelandse 101.

c) 100 push-ups na elkaar: Ook dit vereist een training van enkele maanden. Start met 10 à 20 reps en doe er elke dag een bij. Push-ups zijn een goede manier om op latere leeftijd spierverlies tegen te gaan.

d) 10 kilometer (6 mijl) zwemmen: Opnieuw een stevige uitdaging die bewijst dat je karakter hebt.

e) 200 km fietsen: Dit komt overeen met een stevige rit in de Tour de France.

f) Een bruine band of hoger behalen in judo (of equivalent in andere gevechtsport)

Hiermee bewijs je dat je in staat bent jezelf en anderen te verdedigen.

Deze lijst is zeker niet volledig. Bij twijfel kan je het best met je checkmaat overleggen.

2) door een intellectuele prestatie te leveren

“Anima sana in corpore sano” (kortweg “ASICS”) of “Een gezonde geest in een gezond lichaam”. De Romeinen wisten het al: geest en lichaam houden elkaar in evenwicht. “All muscle and no brain” is immers even saai als “All brain and no muscle.” Oké,  niet iedereen kan een Einstein of Edison zijn, maar een goede basiskennis is ook in deze tijden van belang. Wie een van onderstaande uitdagingen tot een goed einde weet te brengen, kan ook een Groeiring op zijn Lancelot-blad bijschrijven.

a) Aardrijkskunde: alle 195 landen van de wereld op een wereldkaart kunnen aanduiden hun hoofdsteden opsommen en hun vlaggen herkennen (hieronder vallen ook de aparte staten van de VS). Niet alleen is dit een indrukwekkend staaltje geheugentraining, maar deze kennis helpt ook om de actualiteit beter te volgen.

b) Chemie: alle elementen van de tabel van Mendeljev kunnen opsommen. Hier kan je zeker de loci-methode inzetten.

c) Wiskunde: het getal pi tot 100 cijfers na de komma kunnen opsommen. Dit is een extreem moeilijke uitdaging: in tegenstelling tot woorden roepen cijfers immers minder beelden op. Een beproefde methode bestaat erin om je voorwerpen voor te stellen die rijmen met de cijfers die je moet onthouden. Rond die voorwerpen verzin je dan een verhaal.

Voorbeeld: Je stelt je voor dat je je huis binnengaat. In de hal ligt een kiwi (drie) en op het toilet zit een vrouw met maar een been (een). Aan haar voet staat een glas bier (vier). Ze schopt ertegen met haar teen (een) en er gaat een schok door haar lijf (vijf). Je verlaat het toilet en kijkt door het raam naar de regen (negen). Daarna ga je naar de woonkamer. Daar staat een tv (twee). Op de grond ligt een mes (zes). Na wat zoeken vind je een lijk (vijf) van een kiwi (drie). Het dier is helemaal stijf (vijf)…

Het bovenstaande absurde verhaal helpt je om de eerste elf cijfers van het getal pi te memoriseren: 3,1415926535.

Een andere methode bestaat erin cijfers door letters te vervangen en met die letters woorden te vormen. Hiervoor kan je een systeem gebruiken dat in de zeventiende eeuw door de Duitse geschiedkundige Johann Just Winkelmann werd ontwikkeld.

—

Het getal 0 vervang je door een z of een s (het Engelse “zero”.

Het cijfer 1 kan je vervangen door de letter l (kleine L) want die lijken op elkaar.         

Het cijfer 2 vervang je door een N want de kleine ‘n’ heeft twee benen.

Het cijfer 3 vervang je door een M want de kleine ‘m’ heeft drie benen.

Het cijfer 4 vervang je door een R want dat is de laatste letter van vieR.

Het cijfer 5 vervang je door een F of V want die zitten in het woord “vijf”.     

Het getal 6 vervang je door een b (lijkt wel wat op een 6) of een p (een omgekeerde 6).

Het getal 7 vervang je door een T (met wat goede wil kan je daar wel een 7 in herkennen).

Het getal 8 vervang je door een D (ik Dacht)

Het getal 9 vervang je door een g (ook deze lijken op elkaar).

—

Met deze sleutel kan je “3,1415926535” omzetten naar de letterreeks MLRLVGNBFMF. Met deze letters kan je dan een beeld opbouwen. Ik stel me bijvoorbeeld een reclamecampagne voor waarbij een MeeLRoL wordt gepromoot die VeGaN is en naar BiFi-worstjes smaakt. Dat vind ik echt MaF. Deze zin lijkt misschien absurd, maar net door deze absurditeit blijft het beeld hangen.

d) 50 telefoonnummers vanbuiten leren: Met bovenstaande methodes kan je ook vrij snel telefoonnummers memoriseren. Je zal versteld staan hoe geflatteerd mensen zijn als je – schijnbaar achteloos – hun nummer tevoorschijn tovert.

Voorbeeld:

Zo kan je het nummer 03 285 56 45 (het telefoonnummer van de klachtendienst van een bank in Antwerpen) vlot omzetten naar S(of Z) M N D F (of V) F (of V) B (of P) R F (of V). Dit levert dan (bijvoorbeeld) de woorden “Ze MiNDe FuiFPRoF” – daarbij kan je je een bankbediende voorstellen die verliefd is op een prof die van fuiven houdt.

e) Geschiedenis: 100 cruciale jaartallen uit de wereldgeschiedenis kunnen opsommen en uitleggen waarom ze belangrijk zijn. Deze opdracht geeft je historisch inzicht en dat helpt om verder te kijken dan de waan van de dag (of de lijst van Amerikaanse presidenten en Engelse koningen).

f) Literatuur 1: 50 boeken (van meer dan 100 bladzijden) uitlezen. Deze opdracht kan je leven enorm verrijken. De Britse auteur C.S. Lewis verwoordde het als volgt: “Wie leest, leeft duizend levens.” Dat kan je ook letterlijk nemen. Volgens een onderzoek uit 2016 van de Amerikaanse Yale-universiteit zouden  mensen die per week gemiddeld 3,5 uur boeken lezen 17% minder kans hebben om te sterven over een periode van twaalf jaar.

g) Literatuur 2: zelf een boek schrijven en uitgegeven krijgen.  

h) Literatuur 3: 100 regels Shakespeare memoriseren.

Enkele suggesties voor krachtige teksten:

• de “To be or not”-monoloog uit Hamlet
• de “Now is the winter of discontent”-toespraak uit Richard III  
• de “Friends, Romans and countrymen”-speech van Marcus Antonius uit Julius Caesar.

i) Taalkunde: Een B2-certificaat van een vreemde taal behalen. Opgelet! Het gaat hier uitsluitend om talen die je niet op school hebt gestudeerd.

j) Schaken: Haal een ELO-rating van 1500 (of 1200 als je nog nooit geschaakt hebt).

3) door blijk te geven van uitzonderlijke discipline

1. Een jaar lang dagelijks minder dan een uur lang online spenderen.

Een uitdaging die niet zo makkelijk is als hij lijkt. Toch is het de moeite waard: je zal versteld staan hoeveel tijd je opeens hebt voor andere dingen in je leven.

• Een jaar volledig alcoholvrij leven

Zowel mentaal als fysiek heeft dit slechts voordelen: je slaapt beter, je weerstand verbetert, je valt af en bespaart geld. Bovendien gaat de opbouw van spieren sneller als je geen alcohol drinkt.

• Een jaar vegetarisch leven

Zowel je gezondheid als de planeet zullen de dankbaar zijn. Mocht je een extra duwtje nodig hebben, dan kan Dieren eten van Jonathan Safran Foer je zeker helpen. Het boek hielp mij alvast om vlees vaarwel te zeggen.

Ook deze lijst is niet volledig: vul gerust aan!

Voel je het al kriebelen?

Hier vind je het getal pi tot 100 cijfers na de komma:

3,14159 26535 89793 23846 26433 83279 50288 41971 69399 37510 58209 74944 59230 78164 06286 20899 86280 34825 34211 70679

Omgezet in letters levert dat het volgende op:

MLRLVG NBFMF DGTGM NMDRP NPRMM DMNTG VZNDD RLGTL BGMGG MTFLS VDNZG TRGRR FGNMS TDLPR ZPNDP NZDGG DPNDZ MRDNV MRNLL TSPTG